اگر کودکم مورد سوء استفاده جنسی قرار گرفت، چه کار کنم؟

با وجود این که همه والدین مراقب فرزندانشان هستند، اما ممکن است برخی افراد کودکان را تنها گیر آورده و از آن ها سوء استفاده جنسی کنند. این اتفاق هم برای کودک و هم برای والدین ناراحت کننده و ناگوار است. اما والدین آگاه باید بدانند که در صورت وقوع چنین اتفاقی چه رفتاری داشته باشند و چه اقداماتی انجام دهند. از این رو، در ادامه توضیحاتی را در این زمینه ارائه می کنیم.

با وجود همه مراقبت ‌هایی که از فرزندمان می‌ کنیم، گاهی همه چیز آن طور که می ‌خواهیم پیش نمی ‌رود. فردی از درون خانواده یا خارج از آن، با سوء استفاده جنسی از کودک، موجب ضربه روانی شدید به او می‌ شود. در این مطلب می‌ خواهیم با والدینی صحبت کنیم که فرزندشان با این آسیب مواجه شده است. سوال اصلی این است که چه راهی را در پیش بگیریم که همچنان والدی حمایتگر بمانیم.

چه کسانی ممکن است فاعل این آسیب باشند؟

وقتی کودک، موضوع سوء استفاده شدن از طرف یکی از اعضای خانواده مثل دایی یا عمو را برای ما شرح می‌ دهد، در نگاه اول غیر قابل باور است. در حالی که متاسفانه بیشتر سوء استفاده‌ های جنسی از کودکان توسط افراد آشنا یا قابل اعتماد اتفاق می‌ افتد. در واقع اگر چه غریبه‌ ها نیز ممکن است موقعیتی برای این آسیب ایجاد کنند، اما بین یک دوم تا یک سوم سوء رفتارهای جنسی توسط یکی از اعضای خانواده رخ می‌ دهد. علاوه بر این زنان هم ممکن است دست به این کار بزنند و همان قدر که مراقب دخترهایمان هستیم، باید حواسمان به فرزندان پسرمان هم باشد.

چگونه بفهمم این اتفاق برای کودکم افتاده؟ او هیچ حرفی نمی‌ زند.

اگر می‌ بینید که رفتار کودکان به طرز عجیبی تغییر کرده یا علائمی دارد (که در ادامه به آن ها اشاره می‌ کنیم)، از او مستقیماً بپرسید: «آیا کسی به بدن تو دست زده و تو را اذیت کرده؟» گاهی بازی‌ ها یا نقاشی‌ های خود به خودی کودک، نشانه‌ هایی مبنی بر آسیب دارد. کودک، بسیاری از ترس‌ ها یا خاطرات خود را در بازی‌ ها یا نقاشی‌ هایش بازنمایی می‌ کند؛ نسبت به این نشانه‌ ها حساس باشید!

هر چند گاهی هیچ نشانه فیزیکی آشکاری وجود ندارد که سوء رفتار جنسی را برایمان ثابت کند، با این وجود دیدن یک سری از علائم در کودک به ما کمک می‌ کند تا وضعیت او را بیشتر بررسی کنیم:

  1. عفونت‌ های ادراری
  2. اضطراب و افسردگی
  3. ترس‌ های شدید (مثلاً از تاریکی یا از مردها)
  4. احساس گناه
  5. پرخاشگری
  6. کابوس‌ های شبانه
  7. تغییر چشمگیر در روحیه کودک (مثلاً کودک بازیگوش، منزوی و گوشه‌ گیر می‌ شود.)
  8. رفتارهای جنسی‌‌ ای که قبلاً در کودکتان ندیده‌ اید، مثل خود ارضایی.

من به عنوان مادر یا پدر کودک، چه کاری از دستم بر می‌ آید؟

ما پاسخ این سوال را در یک کلمه خلاصه می‌ کنیم: حمایت؛ در کنار فرزندتان باشید. اولاً داستانی را که او تعریف می‌ کند، با دقت گوش دهید. فکر نکنید چون فرد سوء استفاده کننده را برادر یا نامادری خود معرفی می‌ کند، پس دروغ می‌ گوید. علائمی که به شما معرفی کردیم و شناختی که از کودکتان دارید، کمک می‌کند تا صحت و سقم ماجرا را دریابید.

ما درک می‌ کنیم که این اتفاق علاوه بر کودک، چقدر می‌ تواند والدینش را غمگین، عصبانی و یا دچار عذاب وجدان کند، اما بدانیم که کودک از ما بیشتر ترسیده و برای مراقبت از او لازم است بر خود، کنترل بیشتری داشته باشیم. در ادامه چند نکته برای چگونگی مواجهه با این اتفاق بیان می‌ کنیم:

  1. از مهارت‌ هایی که دارید برای مدیریت برخوردتان استفاده کنید. واکنش‌ های منفیان را کنترل کنید، چون اگر کودک انتظار واکنش‌ های شدید از شما داشته باشد، کمتر احتمال دارد سریع و داوطلبانه موضوع را با شما در میان بگذارد.
  2. او را مقصر اعلام نکنید. توبیخ و سرزنش ممنوع! به کودکتان اطمینان دهید که کار آن فرد اشتباه بوده و اوست که قانون جامعه و خدا را زیر پا گذاشته است.
  3. از سوال کردن‌ های زیاد و توضیح خواستن از کودک خودداری کنید؛ او نباید احساس کند، گناهکار است.
  4. در صورتی که علائم کودکتان شدید است، حتماً به کلینیک‌ های روانشناسی یا روانپزشکی مراجعه کنید.

داستان زیر نحوه برخورد صحیح والدین با کودکان را در این مورد توضیح می‌ دهد:

سارا 6 سال دارد و به پیش دبستانی می‌ رود. مادر سارا هفته پیش به خاطر مراجعه نزد پزشک، مجبور شد سارا را منزل دایی‌ اش بگذارد. از آن روز سارا گوشه‌ گیر شده و شب‌ ها نمی‌ تواند به تنهایی در اتاقش بخوابد. او موقع بیرون رفتن به طور افراطی به مادرش می‌ چسبد. موضوع زمانی مشکوک‌ تر شد که وقتی خانواده دایی، سارا و مادر و پدرش را به منزلشان دعوت کردند، او تب کرد و مریض شد. مادر سارا به بعضی علائم سوء استفاده جنسی آگاه است. به همین دلیل از او می‌ پرسد:

«سارا جان! از وقتی به خانه دایی رضا رفتی، حالت خوب نیست. آیا از این که تنهایت گذاشتم ناراحتی یا اتفاق بدی آن جا افتاد؟»

(توجه کنید که مادر تلاش می‌ کند، باب صحبت را با فرزندش باز کند)

سارا سرش را پایین انداخته و با ناخن‌ هایش ور می‌ رود، خجالت و ترس در چهره‌ اش پیداست. صورتش سرخ شده و بدنش می‌ لرزد. مادر با مشاهده حال سارا، او را در آغوش می‌ گیرد و سارا به شدت گریه می‌ کند. مادر به شدت مضطرب شده و بغض سنگینی گلویش را فشرده است. اما خود را کنترل می‌ کند و می‌ پرسد:

«آیا کسی آن جا به بدنت دست زد و تو اذیت شدی؟»

سارا توضیح می‌ دهد که چگونه دایی‌ اش در پارک و در جایی خلوت، قسمت‌ های خصوصی بدن او را به طرز ناراحت‌ کننده‌ ای نوازش کرده است.  مادر عمیقاً ناراحت است. او دوباره سارا را در آغوش می‌ گیرد و می‌ گوید:

«من نمی‌ گذارم دوباره این اتفاق بیفتد. من کنارت هستم تا خوب شوی. این اتفاق، اصلاً تقصیر تو نیست. ما به خانه او نمی‌ رویم. نترس! من از تو مواظبت می‌ کنم.»

این که مساله را نزد خود نگه دارید یا از طریق مراجع قانونی پیگیری کنید، بستگی به خودتان دارد. اما حتماً به فرد سوء استفاده کننده نشان دهید که از آن چه پیش آمده مطلع هستید و نیز کودکتان را نزد رواننشناس یا روانپزشک ببرید.

منابع:

برگرفته از کتاب کلیدهای آموزش و مراقبت از سلامت جنسی در کودکان و نوجوانان، نوشته کریستال دفریتاس.

برگرفته از مقاله پیشگیری از سوء رفتار جنسی: آگاهی، نگرش و عملکرد والدین، نوشته صدیقه خنجری، فریده باستانی، آغا فاطمه حسینی و رضوان کمالی نهاد. 

برگرفته از پایگاه تحلیلی خبری خانواده و زنان. 

Cognitive-behavioral interventions of children who have been sexually abused. G Macdonald, JC Valentine, PG Ramchandani & GB Richardson.

Exploring the disclosure of child sexual abuse with alleged victims and their parents. ME Lamb.

چگونه از سوء استفاده جنسی کردن از کودکان جلوگیری کنیم؟

اینفوگراف: مصادیق سوء استفاده کردن از کودکان چیست؟

اینفوگراف: چگونه از سوء استفاده جنسی کودکان جلوگیری نماییم؟

اهمیت تربیت جنسی کودکان و اقداماتی که والدین باید انجام دهند

ارسال دیدگاه های شما :
تصویر جدید

لیست نظرات

نظری ثبت نشده است.